Samozatrudnienie obywatela UE/EFTA w Szwajcarii
Kroki w zalecanej kolejności: 5
1. Wyjaśnij w kantonie prawo pobytu w związku z samozatrudnieniem
Najpierw sprawdź w kantonie zamieszkania, czy i w jaki sposób możesz rozpocząć działalność na własny rachunek. Obywatele UE/EFTA przeprowadzający się do Szwajcarii rejestrują się w gminie w ciągu 14 dni od przyjazdu, składają wniosek o zezwolenie na pobyt i przedstawiają wymagane dokumenty potwierdzające rzeczywistą działalność na własny rachunek, zapewniającą utrzymanie im samym i członkom ich rodziny. Działalność można rozpocząć dopiero po przedłożeniu dokumentów wymaganych przez właściwe władze kantonalne. Przy przejściu z pracy najemnej na samozatrudnienie znaczenie ma dotychczasowy rodzaj zezwolenia. Zezwolenie B UE/EFTA zasadniczo pozwala również na działalność na własny rachunek. Przy zezwoleniu L UE/EFTA trzeba zgłosić zmianę i wystąpić o nowe zezwolenie B. Nadal obowiązują przepisy dotyczące wykonywania zawodu i prowadzenia działalności.
Przy przeprowadzce jako obywatel UE/EFTA: zarejestruj się w ciągu 14 dni od przyjazdu i rozpocznij działalność dopiero po przedłożeniu wymaganych dokumentów. Przed przejściem z pracy najemnej na samozatrudnienie sprawdź dotychczasowy rodzaj zezwolenia; przy L UE/EFTA zgłoś zmianę i złóż wniosek o B UE/EFTA.
Gmina zamieszkania i właściwy kantonalny urząd migracyjny/rynku pracy.
Ważny paszport/ID oraz dowody planowanej lub już prowadzonej działalności na własny rachunek, np. umowy, zlecenia, biznesplan lub inne dokumenty wymagane przez kanton.
Zagraniczne prawo pobytu nie uprawnia automatycznie do samozatrudnienia w Szwajcarii. Obywatele państw trzecich podlegają innemu postępowaniu dopuszczeniowemu. Po wyjaśnieniu kwestii migracyjnych następuje uznanie statusu przez kasę wyrównawczą w zakresie ubezpieczeń społecznych.
Oficjalne źródło: Sekretariat Stanu ds. Migracji (SEM)
2. Uzyskaj uznanie samozatrudnienia przez kasę wyrównawczą
Następnie poproś właściwą kasę wyrównawczą AHV o ustalenie, czy Twoja działalność jest uznawana za samozatrudnienie dla celów ubezpieczeń społecznych. Uznanie określa m.in. sposób rozliczania składek AHV/IV/EO. Po uznaniu masz podstawę do bieżącego opłacania składek.
Gdy tylko działalność na własny rachunek faktycznie się rozpocznie lub dostępne są wymagane dowody.
W kantonalnej lub właściwej branżowej kasie wyrównawczej właściwej dla siedziby firmy.
Dokumenty pokazujące, że działasz we własnym imieniu i na własny rachunek oraz ponosisz ryzyko gospodarcze, np. umowy, faktury, oferty, korespondencję handlową lub inne dowody wymagane przez kasę wyrównawczą.
Samo określenie w umowie „samozatrudnienie” nie wystarcza; kasa wyrównawcza ocenia rzeczywiste okoliczności. Następnie można prawidłowo ułożyć pozostałe kwestie związane z założeniem firmy i ubezpieczeniami.
Oficjalne źródło: Centrum Informacyjne AHV/IV
3. Wybierz formę prawną i sprawdź obowiązek wpisu do rejestru handlowego
Wybierz odpowiednią formę prawną i sprawdź obowiązek wpisu do rejestru handlowego. Jednoosobowe przedsiębiorstwo zasadniczo wymaga wpisu, jeśli obrót w poprzednim roku obrotowym wyniósł co najmniej CHF 100'000. Osoby wykonujące wolne zawody i rolnicy są zwolnieni z tego obowiązku, jeśli nie prowadzą przedsiębiorstwa zorganizowanego na zasadach handlowych. Następnie wykonaj czynności założycielskie wymagane dla wybranej formy prawnej.
Przed rozpoczęciem lub na początku działalności; obowiązkowy wpis do rejestru handlowego wykonaj odpowiednio wcześnie.
Do przygotowania portal KMU; do wpisu urząd rejestru handlowego kantonu siedziby.
Wybrana forma prawna, nazwa firmy, siedziba/adres działalności, rodzaj działalności oraz zależnie od formy prawnej dokumenty założycielskie, statut lub inne dokumenty rejestrowe.
Obowiązek wpisu do rejestru handlowego zależy od formy prawnej i działalności. Próg CHF 100'000 jest szczególnie istotny dla jednoosobowej działalności i nie może być automatycznie stosowany do każdej formy prawnej.
Oficjalne źródło: Fedlex – prawo federalne
4. Wyjaśnij obowiązek VAT i prowadzenia ksiąg
Następnie sprawdź obowiązek rozliczania szwajcarskiego VAT (MWST) i zorganizuj księgowość odpowiednio do formy prawnej. Dla większości firm właściwy próg obrotu wynosi CHF 100'000 z uwzględnianych świadczeń w Szwajcarii i za granicą. Jeśli już przy rozpoczęciu działalności wiadomo, że próg zostanie osiągnięty, wymagana jest rejestracja w ESTV. Po objęciu obowiązkiem podatkowym otrzymasz numer MWST i będziesz składać okresowe rozliczenia.
Przy rozpoczęciu lub rozszerzeniu działalności sprawdź, czy odpowiedni obrót osiągnie próg w kolejnych dwunastu miesiącach; wtedy obowiązek podatkowy powstaje od rozpoczęcia działalności. Dla istniejącej firmy dotąd zwolnionej obowiązek zaczyna się po zakończeniu roku obrotowego, w którym osiągnięto próg.
Federalna Administracja Podatkowa (ESTV), portal MWST; księgowość zgodnie z obowiązującymi zasadami prawa handlowego dla danej formy prawnej.
Prognoza obrotu, opis działalności, forma prawna, siedziba firmy oraz dane wymagane w procedurze rejestracyjnej ESTV.
Dla niektórych instytucji obowiązują wyjątki i inne progi obrotu. Dlatego sprawdź konkretny rodzaj działalności, nie tylko obrót. Po ustaleniu obowiązków podatkowych możesz prawidłowo zorganizować fakturowanie i księgowość.
Oficjalne źródło: Federalna Administracja Podatkowa
5. Ustal ubezpieczenia i zabezpieczenie emerytalne dla samozatrudnionych
Na koniec ustal, jakie ubezpieczenia i zabezpieczenie emerytalne musisz jako osoba samozatrudniona zorganizować samodzielnie. W przeciwieństwie do pracownika żaden pracodawca nie zapewnia automatycznie całej ochrony. Po tej analizie możesz dobrać wymagane i dobrowolne ubezpieczenia.
Najpóźniej przy rozpoczęciu działalności; jeśli zatrudniasz pracowników, sprawdź dodatkowe obowiązki pracodawcy przed rozpoczęciem pracy przez pierwszego pracownika.
Właściwa kasa wyrównawcza oraz, zależnie od ryzyka, ubezpieczyciel lub instytucja emerytalna; oficjalny przegląd w portalu KMU.
Rodzaj działalności, przewidywany obrót/fundusz płac, liczba pracowników i pożądany zakres ochrony ubezpieczeniowej/emerytalnej.
To, które ubezpieczenia są obowiązkowe, zależy od formy prawnej, statusu zatrudnienia i zatrudnianych pracowników. Wskazówka Lili: przy dobrowolnych ubezpieczeniach porównuj nie tylko składkę, ale też zakres ochrony, okresy karencji i udział własny. To praktyczna rada, a nie dodatkowy obowiązek prawny.
Oficjalne źródło: Portal MŚP Konfederacji Szwajcarskiej

