Co trzeba załatwić po przyjeździe do Szwajcarii?
Kroki w zalecanej kolejności: 17
1. Sprawdź, czy mienie przeprowadzkowe można wwieźć bez należności przywozowych
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli przy przeprowadzce wwozisz do Szwajcarii mienie przeprowadzkowe.
Zwolnienie mienia przeprowadzkowego z należności przywozowych wymaga spełnienia określonych warunków. Przy wwozie szwajcarski urząd celny BAZG zasadniczo wymaga formularza 18.44 oraz odpowiednich dokumentów.
Przy wwozie mienia przeprowadzkowego; odprawa celna odbywa się zasadniczo w godzinach otwarcia placówki celnej właściwej dla towarów handlowych.
W placówce szwajcarskiego urzędu celnego BAZG właściwej dla towarów handlowych.
Wypełniony i podpisany formularz 18.44, spis wwożonych rzeczy oraz odpowiednie dokumenty potwierdzające przeniesienie miejsca zamieszkania; zależnie od sytuacji mogą być wymagane dalsze dokumenty.
Aby skorzystać ze zwolnienia, trzeba spełnić warunki dotyczące mienia przeprowadzkowego. Co do zasady rzeczy muszą być używane osobiście przez co najmniej sześć miesięcy i przeznaczone do dalszego własnego użytku. Późniejsze przesyłki należy zasadniczo zgłosić już przy pierwszym wwozie; zgłoszenie pobytu i odprawa celna pozostają odrębnymi krokami.
Oficjalne źródło: Federalny Urząd ds. Ceł i Bezpieczeństwa Granic
2. Zarejestruj się w gminie zamieszkania i ustal właściwą procedurę uzyskania zezwolenia na pobyt
Po przeprowadzce zgłoś się do właściwego urzędu dla miejsca zamieszkania i ustal odpowiednią ścieżkę pobytową według obywatelstwa i celu pobytu. Pracownicy z UE/EFTA przebywający dłużej niż 3 miesiące co do zasady rejestrują się w ciągu 14 dni od przyjazdu i przed rozpoczęciem pracy; także pracownicy z państw trzecich muszą zarejestrować się najpóźniej w ciągu 14 dni od wjazdu i przed podjęciem pracy. W przypadku studiów, rodziny lub innego celu przejdź następnie do właściwej, osobno opisanej procedury zezwolenia.
Bezpośrednio po przeprowadzce; w wymienionych przypadkach pracy w ciągu 14 dni i przed jej rozpoczęciem.
W gminie miejsca zamieszkania albo we właściwym dla niej urzędzie ewidencji mieszkańców lub migracyjnym.
Paszport lub dowód osobisty, adres lub potwierdzenie miejsca zamieszkania oraz dokumenty dotyczące konkretnego celu pobytu, np. umowa o pracę, potwierdzenie przyjęcia na studia albo decyzja dotycząca zezwolenia na pobyt lub wjazdu.
Nie każdy przechodzi tę samą procedurę. Po tej rejestracji korzystaj wyłącznie z kroków dla UE/EFTA lub państw trzecich oraz dla celu pobytu, które dotyczą twojej sytuacji.
Oficjalne źródło: Sekretariat Stanu ds. Migracji (SEM)
3. Po przeprowadzce wykup ubezpieczenie zdrowotne
Osoba, która przenosi miejsce zamieszkania do Szwajcarii i podlega obowiązkowi ubezpieczenia, musi co do zasady w ciągu trzech miesięcy przystąpić do zatwierdzonej kasy chorych.
W przypadku obowiązku ubezpieczenia co do zasady w ciągu 3 miesięcy od zamieszkania lub rozpoczęcia obowiązku ubezpieczenia.
Zatwierdzona szwajcarska kasa chorych; kontrola / przypisanie przez właściwy urząd kantonalny.
Dane osobowe, informacje o miejscu zamieszkania / pobycie oraz dane potrzebne do wniosku ubezpieczeniowego.
Przy terminowym przystąpieniu ochrona obowiązuje co do zasady wstecznie od początku obowiązku ubezpieczenia. Przy spóźnionym przystąpieniu zaczyna się zasadniczo dopiero od dnia przystąpienia; nieusprawiedliwione opóźnienie może skutkować dodatkiem do składki. Wyjątki należy sprawdzić osobno. Przy terminowym zgłoszeniu trzeba również zapłacić składki wstecznie od początku obowiązku ubezpieczenia.
Oficjalne źródło: Federalny Urząd Zdrowia Publicznego
4. Sprawdź zasady uzyskania zezwolenia na pobyt dla obywateli UE/EFTA
Tylko jeśli dotyczy: Dla obywateli UE/EFTA przy pobycie wymagającym pozwolenia.
Warunki pobytu zależą od celu pobytu; za wydawanie pozwoleń odpowiadają kantony.
Termin i rodzaj pozwolenia zależą od celu pobytu i obywatelstwa; sprawdź procedurę kantonalną.
Kantonalny urząd migracyjny / ewidencji mieszkańców.
Paszport / dowód osobisty oraz, zależnie od statusu, potwierdzenie pracy, samozatrudnienia, studiów albo wystarczających środków / ubezpieczenia.
Przepisy dla UE/EFTA i państw trzecich znacznie się różnią.
Oficjalne źródło: Sekretariat Stanu ds. Migracji (SEM)
5. Obywatele państw trzecich: ustal właściwą procedurę pobytową przed wjazdem
Tylko jeśli dotyczy: Dla obywateli spoza UE/EFTA.
Dla obywateli spoza UE/EFTA właściwa procedura zależy od celu pobytu. Praca, studia i łączenie rodzin mają różne wymagania. Przed wjazdem ustal z właściwym kantonalnym urzędem migracyjnym, jaka procedura zezwolenia dotyczy Twojej sytuacji.
Przed wjazdem albo przed rozpoczęciem pobytu lub pracy wymagających zezwolenia; następnie przestrzegaj wymogów konkretnej decyzji kantonu.
We właściwym kantonalnym urzędzie migracyjnym; jeśli do wjazdu potrzebna jest wiza, także we właściwym przedstawicielstwie Szwajcarii za granicą.
Ważny paszport oraz dokumenty dotyczące konkretnego celu pobytu, np. umowa o pracę i dokumenty kwalifikacyjne, przyjęcie na studia i finansowanie albo dokumenty do łączenia rodzin; dalsze dokumenty zgodnie z wymaganiami kantonu lub przedstawicielstwa Szwajcarii.
Surowsze warunki dopuszczenia i limity dotyczą w szczególności dopuszczenia do pracy obywateli państw trzecich. Łączenie rodzin i studia mają własne zasady. Po tym kroku korzystaj tylko z dalszych kroków odpowiadających Twojemu celowi pobytu.
Oficjalne źródło: Sekretariat Stanu ds. Migracji (SEM)
6. UE/EFTA: zgłoszenie przed rozpoczęciem pracy
Obywatele UE/EFTA zatrudnieni na okres dłuższy niż trzy miesiące muszą co do zasady w ciągu 14 dni od przyjazdu i przed rozpoczęciem pracy zgłosić się w gminie zamieszkania i złożyć wniosek o pozwolenie na pobyt.
Pracownicy z UE/EFTA zatrudnieni na ponad 3 miesiące co do zasady muszą się zameldować w ciągu 14 dni od przyjazdu i przed rozpoczęciem pracy.
Urząd ewidencji mieszkańców / urząd migracyjny gminy lub kantonu.
Ważny paszport / dowód osobisty oraz umowa o pracę lub potwierdzenie od pracodawcy; dodatkowe dokumenty zależnie od kantonu.
Zarejestruj się przed rozpoczęciem pracy. Osoby samozatrudnione muszą dodatkowo przedstawić dowody prowadzenia działalności na własny rachunek.
Oficjalne źródło: Sekretariat Stanu ds. Migracji (SEM)
7. Sprawdź zasady łączenia rodzin dla obywateli UE/EFTA
Na podstawie umowy o swobodnym przepływie osób obywatele UE/EFTA mogą, przy spełnieniu odpowiednich warunków, sprowadzić przede wszystkim małżonka oraz określone dzieci, wnuki, rodziców i dziadków. W przypadku studentów zakres uprawnienia jest węższy. Dla całej rodziny musi być zapewnione odpowiednie mieszkanie; kanton sprawdza dokumenty i wydaje zezwolenia.
Rozpocznij procedurę łączenia rodzin przed przeprowadzką członków rodziny albo zgodnie z wymaganiami kantonu. W procedurze na podstawie umowy o swobodnym przepływie osób dla obywateli UE/EFTA zasadniczo nie ma ogólnego terminu na łączenie rodzin; nadal trzeba jednak przestrzegać formalności wjazdowych i rejestracyjnych członków rodziny.
Kantonalny urząd migracyjny / ewidencji mieszkańców.
Paszporty/dowody tożsamości zainteresowanych osób, dokumenty potwierdzające pokrewieństwo oraz — jeśli ma to znaczenie — utrzymanie, a także dowód odpowiedniego mieszkania; ponadto formularze i dokumenty wymagane przez kanton.
W przypadkach UE/EFTA krąg osób uprawnionych do łączenia rodzin określa umowa o swobodnym przepływie osób; dla studentów jest on węższy. Sprawdź dokładną sytuację rodzinną i nie stosuj zasad łączenia rodzin dla państw trzecich.
Oficjalne źródło: Sekretariat Stanu ds. Migracji (SEM)
8. Sprawdź zasady łączenia rodzin dla obywateli państw trzecich
W przypadku łączenia rodzin poza systemem swobodnego przepływu UE/EFTA uprawnienie, warunki i terminy zależą od statusu pobytowego osoby już mieszkającej w Szwajcarii oraz od relacji rodzinnej. Najpierw ustal, która kategoria ma zastosowanie, a następnie złóż wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w kantonie.
Sprawdź terminy odpowiednio wcześnie i złóż wniosek na czas. Dla niektórych statusów obowiązują ustawowe terminy łączenia rodzin; w określonych kategoriach termin wynosi zasadniczo pięć lat dla małżonków i małoletnich dzieci oraz zasadniczo dwanaście miesięcy dla dzieci powyżej 12 lat.
We właściwym kantonalnym urzędzie migracyjnym; jeśli członek rodziny podlegający łączeniu potrzebuje wizy, w formalnościach wjazdowych może również uczestniczyć przedstawicielstwo Szwajcarii za granicą.
Paszporty, dokumenty potwierdzające relację rodzinną i status pobytowy osoby już mieszkającej w Szwajcarii oraz dokumenty wymagane w danej kategorii, np. dotyczące mieszkania, utrzymania lub integracji; dokładną listę sprawdź w kantonie.
Nie każdy status pobytowy daje takie samo prawo do łączenia rodzin. Decydujące mogą być status, stopień pokrewieństwa, wiek dzieci i termin złożenia wniosku. Spóźnione wnioski są zatwierdzane tylko na warunkach przewidzianych dla takich przypadków.
Oficjalne źródło: Sekretariat Stanu ds. Migracji (SEM)
9. UE/EFTA: zarejestruj się w gminie i złóż wniosek o zezwolenie na pobyt w celu studiowania
Jeśli jako obywatel UE/EFTA przeprowadzasz się do Szwajcarii na studia, zarejestruj się w gminie miejsca zamieszkania w ciągu 14 dni od przyjazdu i złóż wniosek o zezwolenie na pobyt bez działalności zarobkowej. Musisz w szczególności wykazać przyjęcie do uznanej placówki edukacyjnej, wystarczające środki na utrzymanie oraz odpowiednie ubezpieczenie zdrowotne/wypadkowe. Po rejestracji kanton rozpatrzy zezwolenie.
W ciągu 14 dni od przyjazdu; o przedłużenie zezwolenia studenckiego wystąp odpowiednio wcześnie przed jego wygaśnięciem.
Gmina miejsca zamieszkania i właściwy kantonalny urząd migracyjny.
Paszport/ID, potwierdzenie przyjęcia do uznanej placówki, dowód wystarczających środków finansowych i ubezpieczenia; dalsze dokumenty kantonalne na żądanie.
Ten krok dotyczy UE/EFTA. Obywatele państw trzecich korzystają z własnej procedury studiów/wjazdu; zasad UE/EFTA nie wolno na nich przenosić.
Oficjalne źródło: Sekretariat Stanu ds. Migracji (SEM)
10. Obywatele państw trzecich: ustal z kantonem procedurę pobytu w celu studiowania przed wjazdem
Jeśli nie jesteś obywatelem UE/EFTA i chcesz studiować w Szwajcarii dłużej niż 3 miesiące, co do zasady wyjaśnij decyzję pobytową z właściwym kantonalnym urzędem migracyjnym jeszcze przed wjazdem; zależnie od obywatelstwa możesz dodatkowo potrzebować wizy krajowej. Wjedź dopiero po uzyskaniu wymaganego zezwolenia/upoważnienia do wjazdu, a następnie dokonaj rejestracji w miejscu zamieszkania wymaganej przez kanton.
Przed wjazdem lub przed pobytem dłuższym niż 3 miesiące; po wjeździe dokonaj rejestracji kantonalnej zgodnie z decyzją o zezwoleniu.
Właściwy kantonalny urząd migracyjny; przy obowiązku wizowym także właściwe przedstawicielstwo Szwajcarii za granicą.
Ważny paszport, przyjęcie do placówki edukacyjnej, dowody finansowania i inne dokumenty dotyczące studiów oraz dokumenty wymagane przez kanton/przedstawicielstwo Szwajcarii.
Obywateli państw trzecich nie dotyczą zasady UE/EFTA. Wymagania i kolejność zależą od decyzji kantonu oraz od tego, czy dla danego obywatelstwa obowiązuje wiza.
Oficjalne źródło: Sekretariat Stanu ds. Migracji (SEM)
11. Jeśli przywozisz samochód: najpierw odprawa celna, potem terminowa rejestracja w Szwajcarii
Przywożony zagraniczny pojazd trzeba najpierw zgłosić do odprawy celnej przy pierwszym przekroczeniu granicy związanym z przeprowadzką. Następnie szwajcarską rejestrację prowadzi kantonalny urząd ruchu drogowego. Szwajcarskie tablice rejestracyjne należy zasadniczo uzyskać najpóźniej w ciągu roku od przeniesienia miejsca zamieszkania.
Zgłoszenie celne przy pierwszym przekroczeniu granicy przez pojazd w związku z przeprowadzką; szwajcarskie tablice rejestracyjne zasadniczo najpóźniej w ciągu roku od przeniesienia miejsca zamieszkania.
Najpierw w obsadzonej placówce BAZG właściwej dla mienia przeprowadzkowego; następnie w urzędzie ruchu drogowego kantonu zamieszkania w celu rejestracji.
Do odprawy celnej przede wszystkim formularz 18.44 i wymagane w nim dokumenty oraz dokumenty pojazdu; do rejestracji kantonalnej dodatkowo potwierdzenie ubezpieczenia, potwierdzenie odprawy celnej, zagraniczny dowód rejestracyjny, raport z badania 13.20A oraz dokumenty tożsamości/miejsca zamieszkania zgodnie z wymaganiami kantonu.
Odprawa celna i szwajcarska rejestracja to dwa odrębne kroki. Zgłoszenia celnego nie można odkładać do końca pierwszego roku: pojazd trzeba zgłosić przy pierwszym przekroczeniu granicy związanym z przeprowadzką. W przypadkach szczególnych, np. gdy pojazd był używany krócej niż sześć miesięcy, obowiązują odrębne zasady celne.
Oficjalne źródło: Federalny Urząd ds. Ceł i Bezpieczeństwa Granic
12. Jeśli masz zagraniczne prawo jazdy: sprawdź termin wymiany
Osoba, która mieszka w Szwajcarii od dwunastu miesięcy i w tym czasie nie przebywała za granicą nieprzerwanie dłużej niż trzy miesiące, zasadniczo potrzebuje szwajcarskiego prawa jazdy. Wymianę prowadzi kantonalny urząd ruchu drogowego; zależnie od kraju wydania mogą być wymagane dodatkowe egzaminy lub dokumenty.
Dokonaj wymiany odpowiednio przed upływem 12-miesięcznego okresu, jeśli potem chcesz nadal prowadzić w Szwajcarii. Dla niektórych przejazdów zawodowych obowiązują surowsze lub wcześniejsze wymagania.
W urzędzie ruchu drogowego kantonu zamieszkania.
Zagraniczne prawo jazdy, dokumenty tożsamości i pobytu oraz formularze, badanie wzroku i ewentualne dalsze dokumenty wymagane przez kanton zamieszkania.
Zależnie od kraju wydania i kategorii prawa jazdy może być wymagana jazda kontrolna, egzamin lub dodatkowy dokument. Dokładną listę do wymiany sprawdź w urzędzie ruchu drogowego kantonu zamieszkania.
Oficjalne źródło: Fedlex – prawo federalne
13. Wyjaśnij w kantonie prawo pobytu w związku z samozatrudnieniem
Najpierw sprawdź w kantonie zamieszkania, czy i w jaki sposób możesz rozpocząć działalność na własny rachunek. Obywatele UE/EFTA przeprowadzający się do Szwajcarii rejestrują się w gminie w ciągu 14 dni od przyjazdu, składają wniosek o zezwolenie na pobyt i przedstawiają wymagane dokumenty potwierdzające rzeczywistą działalność na własny rachunek, zapewniającą utrzymanie im samym i członkom ich rodziny. Działalność można rozpocząć dopiero po przedłożeniu dokumentów wymaganych przez właściwe władze kantonalne. Przy przejściu z pracy najemnej na samozatrudnienie znaczenie ma dotychczasowy rodzaj zezwolenia. Zezwolenie B UE/EFTA zasadniczo pozwala również na działalność na własny rachunek. Przy zezwoleniu L UE/EFTA trzeba zgłosić zmianę i wystąpić o nowe zezwolenie B. Nadal obowiązują przepisy dotyczące wykonywania zawodu i prowadzenia działalności.
Przy przeprowadzce jako obywatel UE/EFTA: zarejestruj się w ciągu 14 dni od przyjazdu i rozpocznij działalność dopiero po przedłożeniu wymaganych dokumentów. Przed przejściem z pracy najemnej na samozatrudnienie sprawdź dotychczasowy rodzaj zezwolenia; przy L UE/EFTA zgłoś zmianę i złóż wniosek o B UE/EFTA.
Gmina zamieszkania i właściwy kantonalny urząd migracyjny/rynku pracy.
Ważny paszport/ID oraz dowody planowanej lub już prowadzonej działalności na własny rachunek, np. umowy, zlecenia, biznesplan lub inne dokumenty wymagane przez kanton.
Zagraniczne prawo pobytu nie uprawnia automatycznie do samozatrudnienia w Szwajcarii. Obywatele państw trzecich podlegają innemu postępowaniu dopuszczeniowemu. Po wyjaśnieniu kwestii migracyjnych następuje uznanie statusu przez kasę wyrównawczą w zakresie ubezpieczeń społecznych.
Oficjalne źródło: Sekretariat Stanu ds. Migracji (SEM)
14. Uzyskaj uznanie samozatrudnienia przez kasę wyrównawczą
Następnie poproś właściwą kasę wyrównawczą AHV o ustalenie, czy Twoja działalność jest uznawana za samozatrudnienie dla celów ubezpieczeń społecznych. Uznanie określa m.in. sposób rozliczania składek AHV/IV/EO. Po uznaniu masz podstawę do bieżącego opłacania składek.
Gdy tylko działalność na własny rachunek faktycznie się rozpocznie lub dostępne są wymagane dowody.
W kantonalnej lub właściwej branżowej kasie wyrównawczej właściwej dla siedziby firmy.
Dokumenty pokazujące, że działasz we własnym imieniu i na własny rachunek oraz ponosisz ryzyko gospodarcze, np. umowy, faktury, oferty, korespondencję handlową lub inne dowody wymagane przez kasę wyrównawczą.
Samo określenie w umowie „samozatrudnienie” nie wystarcza; kasa wyrównawcza ocenia rzeczywiste okoliczności. Następnie można prawidłowo ułożyć pozostałe kwestie związane z założeniem firmy i ubezpieczeniami.
Oficjalne źródło: Centrum Informacyjne AHV/IV
15. Wybierz formę prawną i sprawdź obowiązek wpisu do rejestru handlowego
Wybierz odpowiednią formę prawną i sprawdź obowiązek wpisu do rejestru handlowego. Jednoosobowe przedsiębiorstwo zasadniczo wymaga wpisu, jeśli obrót w poprzednim roku obrotowym wyniósł co najmniej CHF 100'000. Osoby wykonujące wolne zawody i rolnicy są zwolnieni z tego obowiązku, jeśli nie prowadzą przedsiębiorstwa zorganizowanego na zasadach handlowych. Następnie wykonaj czynności założycielskie wymagane dla wybranej formy prawnej.
Przed rozpoczęciem lub na początku działalności; obowiązkowy wpis do rejestru handlowego wykonaj odpowiednio wcześnie.
Do przygotowania portal KMU; do wpisu urząd rejestru handlowego kantonu siedziby.
Wybrana forma prawna, nazwa firmy, siedziba/adres działalności, rodzaj działalności oraz zależnie od formy prawnej dokumenty założycielskie, statut lub inne dokumenty rejestrowe.
Obowiązek wpisu do rejestru handlowego zależy od formy prawnej i działalności. Próg CHF 100'000 jest szczególnie istotny dla jednoosobowej działalności i nie może być automatycznie stosowany do każdej formy prawnej.
Oficjalne źródło: Fedlex – prawo federalne
16. Wyjaśnij obowiązek VAT i prowadzenia ksiąg
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli przeprowadzasz się do Szwajcarii, aby prowadzić działalność na własny rachunek lub założyć firmę.
Następnie sprawdź obowiązek rozliczania szwajcarskiego VAT (MWST) i zorganizuj księgowość odpowiednio do formy prawnej. Dla większości firm właściwy próg obrotu wynosi CHF 100'000 z uwzględnianych świadczeń w Szwajcarii i za granicą. Jeśli już przy rozpoczęciu działalności wiadomo, że próg zostanie osiągnięty, wymagana jest rejestracja w ESTV. Po objęciu obowiązkiem podatkowym otrzymasz numer MWST i będziesz składać okresowe rozliczenia.
Przy rozpoczęciu lub rozszerzeniu działalności sprawdź, czy odpowiedni obrót osiągnie próg w kolejnych dwunastu miesiącach; wtedy obowiązek podatkowy powstaje od rozpoczęcia działalności. Dla istniejącej firmy dotąd zwolnionej obowiązek zaczyna się po zakończeniu roku obrotowego, w którym osiągnięto próg.
Federalna Administracja Podatkowa (ESTV), portal MWST; księgowość zgodnie z obowiązującymi zasadami prawa handlowego dla danej formy prawnej.
Prognoza obrotu, opis działalności, forma prawna, siedziba firmy oraz dane wymagane w procedurze rejestracyjnej ESTV.
Dla niektórych instytucji obowiązują wyjątki i inne progi obrotu. Dlatego sprawdź konkretny rodzaj działalności, nie tylko obrót. Po ustaleniu obowiązków podatkowych możesz prawidłowo zorganizować fakturowanie i księgowość.
Oficjalne źródło: Federalna Administracja Podatkowa
17. Ustal ubezpieczenia i zabezpieczenie emerytalne dla samozatrudnionych
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli przeprowadzasz się do Szwajcarii, aby prowadzić działalność na własny rachunek lub założyć firmę.
Na koniec ustal, jakie ubezpieczenia i zabezpieczenie emerytalne musisz jako osoba samozatrudniona zorganizować samodzielnie. W przeciwieństwie do pracownika żaden pracodawca nie zapewnia automatycznie całej ochrony. Po tej analizie możesz dobrać wymagane i dobrowolne ubezpieczenia.
Najpóźniej przy rozpoczęciu działalności; jeśli zatrudniasz pracowników, sprawdź dodatkowe obowiązki pracodawcy przed rozpoczęciem pracy przez pierwszego pracownika.
Właściwa kasa wyrównawcza oraz, zależnie od ryzyka, ubezpieczyciel lub instytucja emerytalna; oficjalny przegląd w portalu KMU.
Rodzaj działalności, przewidywany obrót/fundusz płac, liczba pracowników i pożądany zakres ochrony ubezpieczeniowej/emerytalnej.
To, które ubezpieczenia są obowiązkowe, zależy od formy prawnej, statusu zatrudnienia i zatrudnianych pracowników. Wskazówka Lili: przy dobrowolnych ubezpieczeniach porównuj nie tylko składkę, ale też zakres ochrony, okresy karencji i udział własny. To praktyczna rada, a nie dodatkowy obowiązek prawny.
Oficjalne źródło: Portal MŚP Konfederacji Szwajcarskiej

