Opiekuję się kimś – jakie wsparcie mogę uzyskać i jakie kroki warto podjąć?
Kroki w zalecanej kolejności: 17
1. Proszę zwrócić się do właściwego samorządu w Anglii o ocenę potrzeb opiekuna (carer’s assessment), jeśli mogą Państwo potrzebować wsparcia
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli mają Państwo co najmniej 18 lat, nieodpłatnie opiekują się inną osobą dorosłą lub zamierzają to robić i mogą potrzebować wsparcia.
Zgodnie z Care Act właściwy samorząd musi ocenić potrzeby osoby dorosłej, która nieodpłatnie opiekuje się inną osobą dorosłą, jeśli istnieją przesłanki, że może potrzebować wsparcia. Ocena uwzględnia Państwa potrzeby, dobrostan, cele, pracę lub naukę oraz to, czy mogą i chcą Państwo nadal sprawować opiekę.
Gdy sprawowanie opieki powoduje lub może powodować potrzebę wsparcia; nie muszą Państwo czekać na sytuację kryzysową.
W dziale pomocy społecznej dla dorosłych właściwego samorządu lokalnego, zgodnie z Care Act.
Informacje o sprawowanej opiece, jej wpływie na Państwa zdrowie, pracę, naukę i codzienne życie oraz o tym, jakie wsparcie i osiągnięcie jakich celów byłyby pomocne.
Ocena dotyczy Państwa własnych potrzeb jako opiekuna i może być przeprowadzona oddzielnie od oceny potrzeb osoby pod opieką. Dla niepełnoletnich opiekunów i rodziców opiekujących się dzieckiem z niepełnosprawnością przewidziano inne procedury; proszę skontaktować się z właściwymi służbami pomocy społecznej dla dzieci.
Oficjalne źródło: GOV.UK
2. Proszę zwrócić się do właściwego samorządu w Walii o ocenę potrzeb opiekuna
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli nieodpłatnie opiekują się Państwo osobą dorosłą lub dzieckiem z niepełnosprawnością w Walii, albo zamierzają to robić, i mogą potrzebować wsparcia.
Zgodnie z Social Services and Well-being (Wales) Act nieodpłatni opiekunowie w każdym wieku mają prawo do oceny potrzeb, jeśli istnieją przesłanki, że mogą potrzebować wsparcia. Ocena dotyczy Państwa własnych potrzeb jako opiekuna, niezależnie od oceny potrzeb osoby pod opieką.
Gdy z powodu sprawowania opieki mogą Państwo potrzebować wsparcia teraz lub w przyszłości.
W służbach pomocy społecznej właściwego samorządu lokalnego w Walii.
Informacje o sprawowanej opiece, jej wpływie na Państwa dobrostan, pracę lub naukę, o tym, czy mogą i chcą Państwo nadal sprawować opiekę, oraz o celach i potrzebnym wsparciu.
Samorząd najpierw ocenia potrzeby opiekuna, a następnie stosuje walijskie kryteria dotyczące uprawnień i wsparcia. Sama ocena nie gwarantuje konkretnej usługi.
Oficjalne źródło: GOV.WALES
3. Proszę zwrócić się w Szkocji o plan wsparcia dla dorosłego lub młodego opiekuna (Adult Carer Support Plan albo Young Carer Statement)
Opiekunowie w Szkocji mają prawo do dokumentu opisującego zakres opieki, własne potrzeby, gotowość i możliwość dalszego sprawowania opieki, cele oraz wsparcie. O odpowiedni plan lub dokument można zwrócić się do samorządu lokalnego lub ośrodka wsparcia opiekunów.
Gdy sprawują Państwo nieodpłatną opiekę i chcą, aby Państwa potrzeby i wsparcie zostały zapisane. Proszę poprosić o aktualizację dokumentu, jeśli okoliczności się zmienią.
Wydział pomocy społecznej właściwego szkockiego urzędu lokalnego lub ośrodek wsparcia opiekunów.
Informacje o sprawowanej opiece, potrzebach fizycznych, psychicznych i emocjonalnych, pracy lub nauce oraz o celach i wsparciu, które byłyby pomocne.
Dla opiekunów poniżej 18 lat, a także w wieku 18 lat, jeśli nadal uczą się w szkole, przewidziano Young Carer Statement. Dorośli opiekunowie korzystają z Adult Carer Support Plan.
Oficjalne źródło: mygov.scot
4. Proszę zwrócić się do właściwego Health and Social Care Trust w Irlandii Północnej o ocenę potrzeb opiekuna (carer’s assessment)
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli sprawują Państwo regularną, nieodpłatną opiekę w znacznym wymiarze w Irlandii Północnej i potrzebują wsparcia.
Jeśli potrzebują Państwo pomocy w sprawowaniu opieki, proszę zwrócić się do właściwego Health and Social Care Trust o ocenę potrzeb opiekuna. Dotyczy ona Państwa własnych potrzeb. Potrzeby osoby pod opieką omawia się podczas odrębnej oceny jej potrzeb.
Gdy opieka wpływa na Państwa dobrostan, pracę lub zdolność do dalszego sprawowania opieki albo gdy potrzebują Państwo wsparcia.
Health and Social Care Trust właściwy dla osoby/sytuacji związanej z opieką.
Informacje o sprawowanej opiece, jej wpływie na Państwa życie i wsparciu, które mogłoby pomóc.
Ocena może uwzględniać zarówno pomoc w sprawowaniu opieki, jak i wsparcie potrzebne, aby mogli Państwo pracować.
Oficjalne źródło: nidirect
5. Porada Lili: proszę wykorzystać wynik oceny, aby ustalić potrzebne wsparcie, możliwość odpoczynku od opieki i plan na sytuacje awaryjne
Jeśli ocena wykaże potrzeby spełniające kryteria, samorząd ustala, jakie wsparcie ma obowiązek zapewnić i w jaki sposób. Niezależnie od tego warto zapisać plan pomocy zastępczej dla osoby pod opieką na wypadek sytuacji awaryjnej.
Po ocenie potrzeb oraz ponownie, gdy sytuacja związana z opieką istotnie się zmieni.
W Państwa samorządzie lokalnym lub jego służbie pomocy społecznej.
Wynik oceny, potrzeby wsparcia, istniejąca pomoc oraz praktyczne kontakty i ustalenia na wypadek sytuacji awaryjnej.
Porada Lili: plan na sytuacje awaryjne jest przydatny, ale nie stanowi ogólnego ustawowego obowiązku każdego opiekuna. Procedura urzędowa obejmuje ocenę potrzeb, sprawdzenie kryteriów i decyzję o wsparciu.
Oficjalne źródło: GOV.UK
6. Proszę sprawdzić wynik oceny i plan wsparcia w Walii, jeśli stwierdzono potrzeby spełniające kryteria
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli ocena wykaże potrzeby, które samorząd lokalny ma obowiązek zaspokoić.
Po ocenie samorząd lokalny stosuje walijskie kryteria uprawnień. Jeżeli ma obowiązek zaspokoić potrzeby, planuje opiekę lub wsparcie oraz uzgodnione usługi albo, gdy ma to zastosowanie, płatności bezpośrednie.
Po ocenie oraz gdy zmienią się potrzeby lub okoliczności.
W służbach pomocy społecznej właściwego samorządu lokalnego w Walii.
Wynik oceny, uzgodnione cele dotyczące dobrostanu, obecne wsparcie i informacje wymagane do planu opieki lub wsparcia.
Wsparcie zależy od ocenionych potrzeb spełniających kryteria i ustawowej procedury w Walii; nie istnieje jeden stały pakiet dla każdego opiekuna.
Oficjalne źródło: GOV.WALES
7. Proszę przejrzeć szkocki plan wsparcia opiekuna i zwrócić się o aktualizację, gdy zmienią się okoliczności
Dokument określa usługi i wsparcie zapewniane przez samorząd, prawo do wsparcia finansowego oraz plan na wypadek sytuacji awaryjnej. Proszę zwrócić się do samorządu lub ośrodka wsparcia opiekunów o aktualizację, gdy zmienią się potrzeby związane z opieką lub inne okoliczności.
Po przygotowaniu planu oraz za każdym razem, gdy zmienia się zakres opieki, praca/nauka lub potrzeby.
Właściwy szkocki urząd lokalny lub ośrodek wsparcia opiekunów.
Dotychczasowy plan lub dokument Young Carer Statement oraz informacje o zmianach.
Proszę zachować pisemną kopię, aby móc sprawdzić, jakie wsparcie uzgodniono i kiedy należy ponownie ocenić sytuację.
Oficjalne źródło: mygov.scot
8. Proszę sprawdzić wsparcie zaproponowane po ocenie potrzeb opiekuna w Irlandii Północnej i zapytać o płatności bezpośrednie (direct payments), jeśli mają zastosowanie
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli ocena wykaże potrzebę wsparcia lub chcą Państwo ustalić, jak może zostać zapewnione uzgodnione wsparcie.
Po ocenie Health and Social Care Trust ustala, jakie wsparcie służb pomocy społecznej jest odpowiednie. Po spełnieniu warunków można otrzymać płatności bezpośrednie, aby samodzielnie zorganizować uzgodnione wsparcie zamiast korzystać z usług organizowanych przez Trust.
Po ocenie potrzeb opiekuna oraz gdy zmienią się potrzeby związane z opieką.
Właściwy Health and Social Care Trust.
Wynik oceny i informacje o wsparciu, którego Państwo potrzebują lub które już otrzymują.
Ocena nie gwarantuje konkretnej usługi ani płatności bezpośredniej. Płatności dla opiekunów są co do zasady przewidziane dla osób od 16 lat. Środki te służą uzgodnionemu wsparciu Państwa jako opiekuna; nie można kupować za nie usług dla osoby pod opieką. Jej potrzeby ocenia się osobno.
Oficjalne źródło: nidirect
9. Proszę sprawdzić warunki i złożyć wniosek o zasiłek dla opiekunów Carer’s Allowance w Anglii, jeśli przysługuje Państwu prawo do niego
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli mieszkają Państwo w Anglii i prawdopodobnie spełniają warunki przyznania Carer’s Allowance.
O Carer’s Allowance można ubiegać się po spełnieniu warunków. Obejmują one co najmniej 35 godzin opieki tygodniowo nad osobą pobierającą jedno ze świadczeń uprawniających opiekuna do tego zasiłku. W roku 2026/27 zarobki po dozwolonych odliczeniach podatku, składek National Insurance i kosztów nie mogą przekraczać 204 GBP tygodniowo.
Gdy spełnione są warunki dotyczące liczby godzin opieki, świadczenia kwalifikującego osoby pod opieką, zarobków i pozostałych kryteriów.
Usługa Carer’s Allowance na GOV.UK.
Numer National Insurance, dane bankowe, informacje o zatrudnieniu, zarobkach i dopuszczalnych kosztach oraz dane osoby pod opieką i pobieranego przez nią świadczenia.
Limit zarobków na rok 2026/27 wynosi 204 GBP tygodniowo i zwykle zmienia się w kwietniu. Proszę sprawdzić aktualną oficjalną stronę przed oparciem się na starszej kwocie.
Oficjalne źródło: GOV.UK
10. Proszę sprawdzić warunki i złożyć wniosek o zasiłek dla opiekunów Carer’s Allowance w Walii, jeśli przysługuje Państwu prawo do niego
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli mieszkają Państwo w Walii i prawdopodobnie spełniają warunki przyznania Carer’s Allowance.
Do głównych warunków Carer’s Allowance należą co najmniej 35 godzin opieki tygodniowo, pobieranie przez osobę pod opieką świadczenia uprawniającego opiekuna do tego zasiłku oraz zarobki w obowiązującym limicie. W roku 2026/27 limit wynosi 204 GBP tygodniowo po dozwolonych odliczeniach.
Gdy spełnione są warunki przyznania zasiłku.
Usługa Carer’s Allowance na GOV.UK; dostępne są także informacje po walijsku.
Numer National Insurance, dane bankowe, informacje o zarobkach i dopuszczalnych kosztach oraz dane osoby pod opieką i pobieranego przez nią świadczenia.
Proszę sprawdzać aktualny limit na każdy rok świadczeniowy. Po oficjalnej kwietniowej waloryzacji nie należy korzystać z kwoty 204 GBP bez ponownej weryfikacji.
Oficjalne źródło: GOV.UK
11. Proszę sprawdzić warunki i złożyć wniosek o świadczenie dla opiekunów Carer Support Payment w Szkocji, jeśli przysługuje Państwu prawo do niego
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli zwykle mieszkają Państwo w Szkocji i mogą mieć prawo do Carer Support Payment.
W Szkocji składa się wniosek o Carer Support Payment zamiast Carer’s Allowance. Do podstawowych warunków należą co najmniej 35 godzin nieodpłatnej opieki tygodniowo, pobieranie przez osobę pod opieką odpowiedniego świadczenia oraz limit zarobków. W roku 2026/27 limit wynosi 204 GBP tygodniowo po odliczeniu podatku, składek National Insurance i dopuszczalnych kosztów. Przy zmiennych zarobkach Social Security Scotland może obliczyć średnią. Jeśli otrzymują Państwo Carer Support Payment, Scottish Carer Supplement jest dodawany automatycznie.
Gdy spełniają Państwo szkockie warunki przyznania świadczenia dla opiekunów.
Social Security Scotland przez mygov.scot.
Dane dotyczące tożsamości i miejsca zamieszkania, liczby godzin opieki, osoby pod opieką i pobieranego przez nią świadczenia oraz, jeśli dotyczy, pracy, zarobków i dopuszczalnych kosztów.
Szkockie zasady dotyczące nauki różnią się od zasad Carer’s Allowance w Anglii, Walii i Irlandii Północnej. Scottish Carer Supplement jest przyznawany automatycznie przy wypłacanym Carer Support Payment. Carer Additional Person Payment ma osobne warunki, jeśli opiekują się Państwo więcej niż jedną osobą.
Oficjalne źródło: mygov.scot
12. Proszę sprawdzić warunki i złożyć wniosek o zasiłek dla opiekunów Carer’s Allowance w Irlandii Północnej, jeśli przysługuje Państwu prawo do niego
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli mieszkają Państwo w Irlandii Północnej i mogą mieć prawo do Carer’s Allowance.
Carer’s Allowance w Irlandii Północnej wymaga między innymi co najmniej 35 godzin opieki tygodniowo, pobierania odpowiedniego świadczenia przez osobę pod opieką oraz zarobków w obowiązującym limicie. W roku 2026/27 limit wynosi 204 GBP tygodniowo po dozwolonych odliczeniach.
Gdy spełnione są warunki przyznania zasiłku w Irlandii Północnej.
Department for Communities/Disability and Carers Service przez nidirect.
Numer National Insurance, dane osoby pod opieką i jej świadczenia oraz wymagane informacje o zarobkach, dopuszczalnych kosztach i dane bankowe.
Irlandia Północna ma własne procedury składania wniosków i zgłaszania zmian. Proszę sprawdzić miejscowe zasady i sposoby zgłaszania zmian, nawet jeśli wiele podstawowych warunków jest podobnych do tych w Anglii i Walii.
Oficjalne źródło: nidirect
13. Jeśli w Szkocji opiekują się Państwo kolejną osobą, proszę dodać ją do wniosku o świadczenie dla opiekunów
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli mieszkają Państwo w Szkocji, otrzymują lub wnioskują o Carer Support Payment i zapewniają co najmniej 20 godzin nieodpłatnej opieki tygodniowo kolejnej osobie pobierającej odpowiednie świadczenie.
Jeśli otrzymują lub wnioskują Państwo o Carer Support Payment i opiekują się więcej niż jedną osobą, mogą Państwo otrzymać także Carer Additional Person Payment za każdą kolejną osobę, której zapewniają co najmniej 20 godzin nieodpłatnej opieki tygodniowo i która pobiera odpowiednie świadczenie. Można dodać tę osobę do głównego wniosku lub zgłosić ją później jako zmianę. Te 20 godzin może przypadać na ten sam czas co opieka nad inną osobą.
Proszę złożyć wniosek razem z Carer Support Payment albo poinformować Social Security Scotland, gdy zaczną Państwo opiekować się kolejną osobą co najmniej 20 godzin tygodniowo lub gdy zacznie ona pobierać odpowiednie świadczenie.
Social Security Scotland przez usługę Carer Support Payment na mygov.scot.
Państwa dane i numer National Insurance, jeśli go Państwo mają, a także imię i nazwisko, data urodzenia, adres i numer National Insurance kolejnej osoby, jeśli jest znany, oraz informacje o jej świadczeniu.
Stawka na rok 2026/27 wynosi 41,60 GBP co cztery tygodnie za każdą kolejną osobę spełniającą warunki. Jeśli przyznana kwota Carer Support Payment wynosi 0 GBP, ten dodatek nie przysługuje. Inny opiekun może otrzymywać Carer Support Payment za tę samą osobę, ale Carer Additional Person Payment za tę samą kolejną osobę może otrzymywać tylko jeden opiekun.
Oficjalne źródło: mygov.scot
14. Przed złożeniem wniosku o Carer’s Allowance proszę sprawdzić wpływ na inne świadczenia
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli rozważają lub otrzymują Państwo Carer’s Allowance w Anglii, Walii lub Irlandii Północnej.
W Anglii, Walii i Irlandii Północnej Carer’s Allowance może zmienić świadczenia wypłacane Państwu i osobie pod opieką. Na przykład mogą ustać dodatki z tytułu znacznej niepełnosprawności. Universal Credit jest pomniejszany o wypłaconą kwotę Carer’s Allowance; niezależnie od tego może przysługiwać dodatkowa kwota dla opiekunów (carer element).
Przed złożeniem wniosku i zawsze, gdy zmieniają się Państwa świadczenia lub świadczenia osoby pod opieką.
Informacje GOV.UK/nidirect o świadczeniach oraz instytucja wypłacająca każde świadczenie, którego dotyczy zmiana.
Lista świadczeń pobieranych przez Państwa, partnera lub partnerkę i osobę pod opieką.
Proszę nie zakładać, że wniosek o Carer’s Allowance zawsze zwiększy łączny dochód gospodarstwa domowego. W Szkocji obowiązuje Carer Support Payment z odrębnymi zasadami wpływu na inne świadczenia.
Oficjalne źródło: GOV.UK
15. Proszę skorzystać z ustawowego bezpłatnego urlopu opiekuńczego (Carer’s Leave) w Wielkiej Brytanii, jeśli spełniają Państwo warunki
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli są Państwo pracownikami w Anglii, Szkocji lub Walii i potrzebują wolnego, aby zapewnić lub zorganizować opiekę nad osobą wymagającą długotrwałej opieki.
Pracownicy w Anglii, Szkocji i Walii mają od pierwszego dnia zatrudnienia prawo do bezpłatnego Carer’s Leave. Osoba wymagająca długotrwałej opieki musi polegać na Państwa opiece, ale nie musi być członkiem rodziny. W każdym okresie dwunastu miesięcy przysługuje łącznie maksymalnie jeden zwykły tydzień pracy; można go wykorzystać jako tydzień, pojedyncze dni lub pół dnia.
Proszę powiadomić pracodawcę z wyprzedzeniem: co najmniej trzy dni przed półdniowym lub jednodniowym urlopem; przy dłuższym urlopie wyprzedzenie musi wynosić co najmniej dwukrotność jego długości.
U pracodawcy, zgodnie z ustawowymi zasadami Carer’s Leave.
Daty i wymiar wnioskowanego wolnego oraz informacje potrzebne do złożenia wniosku. Pracodawca nie może wymagać dowodu długotrwałej potrzeby opieki osoby zależnej.
Urlop ten w Anglii, Szkocji i Walii jest bezpłatny i różni się od zwolnienia z pracy w nagłych sytuacjach dotyczących bliskich, urlopu wypoczynkowego i elastycznej organizacji pracy. To ustawowe prawo do Carer’s Leave nie obowiązuje w Irlandii Północnej.
Oficjalne źródło: GOV.UK
16. W Irlandii Północnej proszę skorzystać ze zwolnienia z pracy w nagłej sytuacji dotyczącej bliskich (time off for dependants); przy planowanej opiece rozważyć elastyczną organizację pracy
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli są Państwo pracownikami w Irlandii Północnej i obowiązki opiekuńcze wpływają na Państwa pracę.
Pracownicy w Irlandii Północnej mają bez wymaganego stażu prawo do odpowiedniej długości bezpłatnego zwolnienia z pracy w określonych nagłych sytuacjach dotyczących małżonka, partnera, dziecka, rodzica, osób mieszkających z nimi jako członkowie rodziny lub innych osób, które zasadnie polegają na ich pomocy w nagłej sytuacji. Przy planowanej lub długoterminowej opiece wniosek o elastyczną organizację pracy stanowi odrębną procedurę z własnymi północnoirlandzkimi warunkami i zasadami.
Proszę poinformować pracodawcę jak najszybciej, gdy nagła sytuacja wymaga nieobecności. Przy planowanych długoterminowych ustaleniach proszę skorzystać z procedury elastycznej organizacji pracy.
U pracodawcy, zgodnie z informacjami nidirect o prawach pracowniczych w Irlandii Północnej.
Powód nagłej sytuacji lub nieobecności; przy elastycznej organizacji pracy — zmiana sposobu lub godzin pracy, o którą Państwo wnioskują.
Zwolnienie to służy nieprzewidzianym sytuacjom i zapewnia odpowiedni czas na rozwiązanie bieżącego problemu; nie jest ogólnym prawem do płatnego urlopu opiekuńczego. Ustawowy wniosek o elastyczną organizację pracy w Irlandii Północnej ma własne warunki: zwykle co najmniej 26 tygodni nieprzerwanego zatrudnienia u pracodawcy i brak innego takiego wniosku w ostatnich 12 miesiącach. Jest to prawo do złożenia wniosku, a nie automatycznej zgody; należy sprawdzić pozostałe warunki w północnoirlandzkich wytycznych.
Oficjalne źródło: nidirect
17. Przed złożeniem wniosku o Carer Support Payment proszę sprawdzić wpływ na inne świadczenia
Tylko jeśli dotyczy: Jeśli mieszkają Państwo w Szkocji i rozważają lub otrzymują Carer Support Payment.
Carer Support Payment może wpływać na Państwa inne świadczenia oraz świadczenia osoby pod opieką. Pobieranie niektórych świadczeń o tym samym przeznaczeniu może obniżyć Carer Support Payment; świadczenia zależne od dochodu, takie jak Universal Credit, również mogą zostać pomniejszone.
Przed złożeniem wniosku i zawsze, gdy zmieniają się Państwa świadczenia lub sytuacja związana z opieką.
Social Security Scotland/mygov.scot oraz organizacja wypłacająca każde inne świadczenie, którego dotyczy zmiana.
Informacje o Państwa świadczeniach i świadczeniach osoby pod opieką.
W niektórych przypadkach uprawnienie do świadczenia może istnieć nawet przy wypłacie £0. Carer Support Payment przyznany z wyrównaniem lub opóźniona korekta Universal Credit mogą spowodować nadpłatę odzyskiwaną przez DWP, zwykle przez potrącenia z Universal Credit. DWP nie zalicza Scottish Carer Supplement ani Carer Additional Person Payment do dochodu. Należy sprawdzić wpływ na gospodarstwo domowe lub zasięgnąć porady w sprawie świadczeń.
Oficjalne źródło: mygov.scot

