Bir iş kurmak istiyorum – ne yapmam gerekiyor?
Önerilen sırayla adımlar: 8
1. Planlarınıza uygun işletme türünü seçin
Birleşik Krallık’ta yaygın türler arasında kendi adına çalışan işletme sahibi (sole trader), adi iş ortaklığı (business partnership) ve ayrı tüzel kişiliğe sahip sınırlı sorumlu şirket (limited company) bulunur. Kayıt, vergi, sorumluluk ve kayıt tutma yükümlülükleri işletme türüne göre değişir.
Kayıt yaptırmadan veya seçtiğiniz türde faaliyete başlamadan önce.
GOV.UK işletme kurma rehberinde.
İşletmenin sahibinin ve yöneticisinin kim olacağı, planladığınız faaliyetler ve tek başınıza, ortaklarla veya bir şirket üzerinden çalışmak isteyip istemediğiniz.
Önce işletme türünü seçin; sonraki kayıt ve vergi yükümlülükleri buna bağlıdır. Britanya’daki hukuki türler diğer ülkelerdeki benzer adlara sahip türlerle otomatik olarak aynı değildir.
Resmî kaynak: GOV.UK
2. İşletme türünüz için gereken kayıtları tamamlayın
Kendi adına çalışan işletme sahipleri, adi iş ortaklıkları ve limited company türündeki şirketler için farklı kayıt işlemleri vardır. Seçtiğiniz türün resmî yönergelerini izleyin ve gerekli vergi kayıtlarını tamamlayın.
İşletme türünüze göre belirlenen süreler içinde. Limited company faaliyete başlamadan önce kaydedilmelidir; sole trader için ayrı vergi kaydı süreleri geçerlidir.
GOV.UK üzerinden HMRC’ye ve işletme türünüz gerektiriyorsa Companies House’a başvurun.
İşletme adı, sahipler, yöneticiler veya ortaklarla ilgili bilgiler, adres ve ilgili işlemin gerektirdiği diğer bilgiler.
Limited company kurmak her işletme için gerekli bir kayıt adımı değildir. Adi iş ortaklıklarının kuralları farklıdır; limited partnership ve LLP türleri için de ayrı işlemler vardır.
Resmî kaynak: GOV.UK
3. İşletmeniz için gereken vergi ve muhasebe kayıtlarını tutun
İşletme türünüze uygulanan vergi ve bildirim kurallarının gerektirdiği kayıtları tutun. Kendi adına çalışan işletme sahiplerinin, ortaklıkların ve şirketlerin kayıt tutma yükümlülükleri farklıdır.
Faaliyete başladığınız andan itibaren ve gereken saklama süresi boyunca.
HMRC/GOV.UK yönergelerine ve şirketler için Companies House gerekliliklerine göre.
Gelir ve gider kayıtları, faturalar, banka belgeleri ve işletme türünüzün gerektirdiği diğer muhasebe kayıtları.
Tutmanız gereken kayıtlar ve saklama süreleri işletme türünüze ve vergi türlerine bağlıdır. Durumunuza uygun resmî gereklilikleri kontrol edin.
Resmî kaynak: GOV.UK
4. Britanya KDV’si (VAT) için zorunlu veya gönüllü kayıt durumunuzu kontrol edin
Yalnızca sizin için geçerliyse: VAT hesabına giren cironuz zorunlu sınıra ulaşabilecekse veya gönüllü kayıt düşünüyorsanız.
VAT hesabına giren son 12 aylık cironuz 90.000 £’i aşarsa ya da yalnızca önünüzdeki 30 gün içinde bu kapsamdaki cironuzun 90.000 £’i aşmasını bekliyorsanız genellikle kayıt yaptırmanız gerekir. Sınırın altında gönüllü kayıt mümkündür.
Geçmiş 12 aylık ciro testinde, sınırın aşıldığı ayın sonundan itibaren 30 gün içinde. Yalnızca gelecek 30 günlük ciro testinde, bu beklentinin oluştuğu tarihten itibaren 30 gün içinde.
HMRC’nin VAT kayıt hizmetinde.
Son 12 ayın VAT hesabına giren cirosu, yalnızca gelecek 30 gün için beklenen ciro ve işletme ile vergi bilgileri.
Esas alınan tutar kâr değil, VAT hesabına giren cirodur; %0 oranlı satışlar da hesaba katılabilir. Birleşik Krallık’ta yerleşik olmayan işletmeler ve bazı işlemler için özel kurallar geçerlidir. 90.000 £ sınırı her durumda uygulanmaz.
Resmî kaynak: GOV.UK
5. Faaliyetiniz için gereken ruhsatları, izinleri ve iş yeri kurallarını kontrol edin
Yalnızca sizin için geçerliyse: Faaliyetiniz, iş yeriniz veya sektörünüz düzenlemeye tabi ise ya da izin gerektiriyorsa.
Bazı faaliyetler ruhsat, izin veya başka bir onay gerektirir. Gereklilikler faaliyete, bazen de iş yerine veya yetkili yerel kuruma bağlıdır.
İzin gerektiren bir faaliyete başlamadan önce.
GOV.UK ruhsat arama aracını kullanın ve ilgili faaliyetten sorumlu kuruma başvurun.
Faaliyetiniz, konumunuz ve iş yerinizle ilgili bilgiler ile ilgili izin için istenen diğer bilgiler.
Her işletme için geçerli tek bir ruhsat yoktur. Faaliyetinizi ve konumunuzu kontrol edin. GOV.UK arama aracı gereken tüm izinleri içermeyebilir; ek gereklilikleri yetkili kurumla teyit edin.
Resmî kaynak: GOV.UK
6. Kanunen veya sözleşmeyle gereken sigortaları ve isteğe bağlı teminatları kontrol edin
Yalnızca sizin için geçerliyse: Faaliyetleriniz, çalışanlarınız, araçlarınız, mesleğiniz veya sözleşmeleriniz sigorta gerektiriyorsa ya da bir riske karşı korunmak istiyorsanız.
Sigorta ihtiyaçları işletmeye göre değişir. Bazı teminatlar belirli durumlarda kanunen zorunludur veya sözleşmeyle istenir; diğer poliçeler isteğe bağlı risk koruması sağlar.
Teminat gerektiren faaliyete, araç kullanımına, istihdama veya mesleki çalışmaya başlamadan önce.
Resmî gereklilikleri ve sözleşmelerinizi kontrol edin; ardından gereken sigortayı bir sigorta şirketinden veya sigorta brokeri aracılığıyla yaptırın.
Faaliyetleriniz, çalışanlarınız, araçlarınız, iş yeriniz, mesleki riskleriniz ve sektöre özgü gereklilikler hakkında bilgiler.
Her işletme sigortası kanunen zorunlu değildir. Yasal yükümlülükleri, sözleşme gerekliliklerini ve isteğe bağlı korumayı ayrı ayrı kontrol edin; ilgili durumlarda Kuzey İrlanda kurallarını kullanın.
Resmî kaynak: GOV.UK
7. Kişisel veri koruma yükümlülüklerinizi ve ICO ücretini kontrol edin
Yalnızca sizin için geçerliyse: İşletmeniz kişisel veri işliyorsa.
İşletmeler ve kendi adına çalışan kişiler geçerli veri koruma kurallarına uymalıdır. İşlemenin amaç ve yöntemlerini siz belirliyorsanız veri sorumlususunuz (controller) ve bir muafiyet geçerli değilse ICO veri koruma ücretini ödemeniz gerekir.
Veri işlemeye başlamadan önce yükümlülüklerinizi kontrol edin ve gereken kayıtları ve ödemeleri zamanında tamamlayın.
Birleşik Krallık’ın veri koruma kurumu Information Commissioner’s Office (ICO).
Kişisel verileri nasıl ve neden işlediğiniz, veri sorumlusu olup olmadığınız, kurum bilgileri, çalışan sayısı ve ücretin belirlenmesi için ciro.
Ücret yükümlülüğünü veya muafiyeti kontrol etmek için ICO öz değerlendirme aracını kullanın. Ücretten muaf olmak diğer veri koruma yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
Resmî kaynak: ICO
8. İşveren, bordro ve iş yeri emekliliği yükümlülüklerine hazırlanın
Yalnızca sizin için geçerliyse: Personel çalıştırmayı planlıyorsanız.
İşe almadan önce kişinin Birleşik Krallık’ta çalışma hakkını ve çalışma koşulları ile ücret gerekliliklerini kontrol edin. Gerekiyorsa HMRC’ye işveren olarak kaydolun ve PAYE sistemi kapsamında bordro düzenini kurun. İş yeri emekliliği yükümlülüklerinizi de kontrol edin.
Kişi çalışmaya başlamadan önce gereken kontrolleri tamamlayın. Zorunlu PAYE işveren kaydı ilk ücret ödemesinden önce yapılmalıdır. İş yeri emekliliği için ayrı süreler geçerlidir.
GOV.UK/HMRC, emeklilik denetim kurumu The Pensions Regulator ve iş yeriniz aracılığıyla.
Kişinin bilgileri, bordro bilgileri, çalışma koşulları, çalışma hakkı kanıtları ve emeklilik yükümlülüklerini değerlendirmek için gereken bilgiler.
Birleşik Krallık’taki employee, worker ve self-employed kategorileri farklı yükümlülükler doğurur. Gerçek çalışma statüsünü ve ilgili ülke bölümünde geçerli iş hukukunu kontrol edin.
Resmî kaynak: GOV.UK

